Hoe zit het nu precies met formatieve assessment?

Wat wordt er verstaan onder formatieve assessment?

Formatieve assessment kunnen we opdelen in twee lossen woorden, Formatief en assessment.

Formatief of summatief
Formatief heeft als doel de leerling aan te geven wat er goed gaat en hoe dat de leerling het nog beter kan maken. Dit omvat het hele leerproces waaronder wordt verstaan; praktische vaardigheden, sociale vaardigheden, kennis basis en cognitief handelen. Het leerproces en ontwikkeling staat centraal bij Formatief. Sumatief staat er verticaal tegen het formatieve proces aan. Het moment dat we over summatief  spreken gaan we een eindoordeel of een eindbeoordelingsproces in waarbij een definitief eindoordeel wordt geveld. Dit gebeurt meestal met een harde cijfer maar ook een O/V/G schaal kan hierbij gebruikt worden. Bij summatief beoordelen moeten de beoordelingskaders goed zijn vastgesteld want hier aan wordt een zak/slaag oordeel uit bepaald ( bij de inspectie is dit een belangrijk proces) (Clarke,S 2016).

Assessment

Wordt beschreven als het proces/ manier dat de leerling wordt vooruit geholpen dit gebeurt op verschillende niveaus. Op macro niveau hebben we de krachtige docent (Teachers assessment,) op meso niveau kan de groep of klas dit vormgeven(Peer assessment) en op micro niveau kan de student zich verrijken (Self assessment). De items die in assessment zitten zijn de volgende; goede feed back, leerdoelen helder maken, door vragen te stellen en door aan te geven hoe goed resultaat eruit ziet (Clarke,S 2016).

Kenmerken bij formatieve assessment zijn:

·       Duidelijke leerdoelen

·       Succes criteria die samen met de leerling zijn opgesteld

·       Metacognitieve vaardigheden en Growth Mindset staan centraal. Leerling activeren om eigenaar te worden van zijn eigen leerproces (of klas/groep).

·       Heterogene groepen

·       Goede voorbeelden analyseren en delen, voordat de leerling het leerproces in gaat.

·       Effectieve klassengesprekken, vragen, taken en lesafsluiting zijn onderdeel van het leerproces.

·       Feedback geven die leerlingen vooruithelpt en coöperatief feedback van mede leerlingen. De
leerlingen zijn elkaars hulpbronnen bij het leerproces (praatmaatjes is een voorbeeld hiervan).

·       Leerlingen betrekken bij het voorbereiden van de lessen om motivatie en eigenaarschap te vergroten.

(Clarke,S 2016) “Leren zichtbaar maken met formatieve assessment”

Valkuil bij formatieve ontwikkeling

Een standaard valkuil van een leraar is dat hij er hard werkt voor de klas en de leerlingen consumeren enkel. Terwijl dat hier een grote kans ligt om de leerling te betrekken in zijn eigen leerproces. (Wiliam, D. 2013)

Roldocent weet een effectieve leeromgeving te creëren

Leeromgeving die betrokkenheid van leerlingen creëren en die ervoor zorgen dat leraren, leerlingen en hun leeftijdsgenoten het leerproces in de beoogde richting kunnen laten verlopen. (Dit gebeurt doormiddel van formatieve assessment) (Wiliam,D. 2013)

Formatieve assessment (Clarke, S. 2016 )vs evaluatie (Wiliam, D. 2013)
Wat is het verschil???

Formatieve evaluatie is als bewijsmateriaal van leerling prestatie  wordt achterhaald, geïnterpreteerd en gebruikt door, leerlingen of hun leeftijdsgenoten om vervolgstappen vast te stellen voor de les, die naar alle waarschijnlijkheid beter zijn, of een betere basis hebben, dan beslissingen die leraren hadden genomen bij het ontbreken van dergelijke bewijzen. (Wiliam, D. 2013)

Formatieve evaluatiestrategie

1.     Verduidelijken.

2.     Ontwikkelen van effectieve klassikale discussie.

3.     Feedback geven die het leerproces ten goede komt.

4.     Leerlingen activeren om te fungeren als educatieve bronnen voor elkaar.

5.     Leerlingen activeren als eigenaar van hun eigen leerproces.

(Leahy, Lyon, Thompson& Wiliam, 2005)  uit: cijfers geven werkt niet.

Regels en stelregels rubrieks (Claxton,G. 1995).
In het communiceren van leerintenties aan leerlingen beslissen we eerst of we regels(duidelijke en heldere kaders) of stelregels (richting aangevers, mogelijkheid tot interpretatie)willen geven.

Keuze tussen regels en stelregels is meestal gebaseerd op onderdelen die specifiek zijn. Dan zijn regels het ideale instrumenten daarin tegen bij creativiteit en participatie zijn stelregels het juiste instrument. 

Samen rubrieks maken helpt bij het leerproces van de leerling, het creëert  eigenaarschap en betrokken bij het leerproces. (Clark, S. 2016).  Met als kanttekening dat het een co-constructie is waarbij docent een specialisten/beslissende  rol heeft immers is hij eindverantwoordelijk over de te behalen doelen. 

Beoordelingsrubrieken

De reden waarom het scoren met een gedetailleerde beoordelingsrubriek contraproductief is komt door dat de leerling weet waar het leerproces naar toe gaat. Vereisten is wel dat in detail specificeert (onderdelen en niet algeheel) wat de leerling moet bereiken, dan kunnen ze dit bereiken, maar dan is dat waarschijnlijk ook alles wat ze kunnen doen(Kohn, A. 2006).

Kracht van PEER

Beoordelen door andere leerlingen is een sterk middel in het leerproces.
Voorbeelden:

·       Dagelijks intekenen

·       Kies – ruil – kies

·       Beste Franse accent

·       Leerlingentoets  (Mora,  & Tkacz,   1994)

Klassen discussie

Grote betrokkenheid van leerlingen lijkt een significant effect te hebben op hun prestaties. In een studie volgende 191 leerlingen uit zeven groepen 5 het thinking together programma  (dawes,  Mecer. &Wegef.  2002). In dit programma werden leraren voorzien van twaalf lesplannen om leerlingen te helpen hun taalgebruik veder te ontwikkelen als hulpmiddel voor het denken over wetenschap en wiskunde, zowel individueel als in samenwerking met andere leerlingen. De onderzoekers stelden vast dat deze leerlingen beter presteerden dan controlegroepen op vergelijkbare scholen op het gebied van zowel leraar geconstrueerde maatregelen als gestandaardiseerde wetenschap testen.  

Verrassende is dat er aangetoond is dat klassikale discussies en participatie daarin een hoger leerrendement opleverde.