woensdag 8 maart 2017

Reflecteren!

De grondlegger van het begrip reflecteren is John Dewey die de theorie van Darwin als uitgangspunt voor zijn denken nam en concludeerde dat de mens zich routines en gewoonten eigen maakt om zich aan te passen aan zijn omgeving. Wanneer de routines niet meer functioneren ontstaan er problemen die vragen om reflectie en het onderzoeken van de situaties. Reflectie is gericht op het omgaan met problematische situaties en verandert impulsief en instinctief gedrag in intelligent en gecontroleerd gedrag. Bij reflectie gaat het om opnieuw onderzoeken van data. Reflectie is een systematisch en kritisch proces, gericht op het verkrijgen van kennis en leidend tot actie. Het gaat dus om een systematisch proces waarbij de ene gedachte logisch voortkomt uit de andere. Onmiddellijke actie wordt hierbij uitgesteld en impulsen worden hierbij onder controle gehouden  (Ruijters en Simons, 2015).

In de huidige tijd kom je het begrip reflecteren overal tegen. Vooral rond het beroepsonderwijs is het een begrip dat veelvuldig gebruikt wordt en dat door leerlingen en studenten vaak als een moeten wordt gezien waardoor het zijn betekenis en invloed verliest. Door reflectiedwang verliest reflecteren zijn betekenis en het is voor de meeste jongeren te moeilijk. Daarnaast zijn de individuele verschillen groot en bij reflectieopdrachten wordt daar zelden of nooit rekening mee gehouden (Luken,2010).
Niet alleen voor leerlingen is reflecteren moeilijk, ook voor docenten zelf levert het problemen op.
Van Eekelen deed onderzoek naar het leren van docenten in het voortgezet en hoger onderwijs en kwam tot de conclusie dat docenten niet aan het ideaalbeeld kunnen voldoen die de modellen hen voorhouden. De visie dat leren een zelfgestuurd, cyclisch proces is waarin reflectie een grote rol speelt staat haaks op de feiten dat leren spontaan, niet-lineair, niet -cyclisch en toevallig plaatsvindt .
Er valt dus nog heel wat winst te behalen voor leerlingen, studenten en docenten.


Bronnen:
Luken,T. (2010,01 juni) Problemen rond reflectie nader bezien.Geraadpleegd  van http://reflectiesite.nl/problemen-met-reflecteren/
Ruijters,M.,& Simons, R.-J. (Red) Canon van het Leren (Herz.ed.). Deventer, Nederland: Vakmedianet

3 opmerkingen:

  1. Reflecteren is een lastige, reflectie is een belangrijk onderdeel in het onderwijs. Alleen in heel veel concepten zit volgens mij reflectie, formatieve assessment en feedback. Kunnen we dit aan elkaar koppelen of zijn er echte verschillen?? Wie kan mij hier duidelijkheid in geven?

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Reflectie is een verzamelbegrip, het betekent terugkijken op, maar waarop? Dit is afhankelijk van de bronnen die je gaat gebruiken. Duidelijk is in elk geval dat bij reflecteren, doelen stellen hoort, kijken naar het product/de taakuitvoering, het proces, naar het proces van zelfregulatie (kijk maar eens naar de blg van Maaike Oerlemans, jouw als persoon en indioen gewenst op de manier van samenwerking.
    Sitskoorn beschrijft in haar boek IK2 twaalf executieve vaardigheden, wat het is, waar je problemen mee hebt, hoe je dat kunt beoordelen en hoe een ander je daarop kan beoordelen.
    Ik zal kijken of ik een fotootje van de pagina's kan toevoegen.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Ik heb wat fotootjes gemaakt uit het boekje van Sitskoorn IK2 deze gaat in op executieve vaardigheden. Ik weet niet of ik dit boekje al onder jullie aandacht hebt gebracht.
    Ik zal jullie een mailtje sturen waarin je wat printjes vindt van de pagina's. Kijk maar eens of jullie hier elementen uit kunnen gebruiken voor je trap.

    BeantwoordenVerwijderen