Zelstandigheid

Het onderwijs heeft de taak om bij te dragen aan de persoonlijke ontwikkeling van kinderen, maatschappelijke en culturele verworvenheden over te dragen en kinderen toe te rusten voor participatie in de samenleving (Ministerie van OCW, 2006). Een belangrijk onderdeel daarvan is de ontwikkeling tot zelfstandigheid.

Binnen het onderwijs is zelfstandig werken, zelfsturend werken , zelfsturing een vaak gebruikt begrip wanneer het om actief leren gaat. Ook in het Dalton onderwijs komen we als een van de kernwaarden zelfstandigheid tegen. Aandacht voor zelfstandigheid in het onderwijs is essentieel, het zorgt ervoor dat kinderen het ‘zelf’, de ‘eigen’ identiteit leren ontdekken. Daarom is autonomie  een natuurlijke basisbehoefte, het verwijst naar het gevoel onafhankelijk te zijn. Kinderen en jongeren willen dingen zelf kunnen doen, zelf beslissingen nemen, zelf keuzes maken. Dit kan alleen in een omgeving waarin het kind/de jongere waarin de eigenheid van het kind/ de jongere gerespecteerd wordt.

Binnen het onderwijs betekent dit ook dat de leerling grip gaat krijgen op zijn eigen schoolloopbaan. Om je eigen loopbaan te creëren zijn er leerdoelen nodig. De leerling moet zijn leerdoelen bepalen en daaraan gaan werken. Dit geeft hem zelfstandigheid en zorgt voor zelfregulatie zodat hij zelf zijn leerroute kan bepalen, dit zorgt voor motivatie en autonomie. Leerlingen vinden controle niet prettig, zij voelen dit als gedwarsboomd worden in hun ontwikkeling. Stevens wijst erop dat een leerling die iets nog niet zelfstandig kan er niet bij gebaat is dat wij hem gaan helpen. Door te structureren gaan we de leerling nog meer afwachtender en onzelfstandiger maken waardoor hij onbedoeld aangeleerd afhankelijk wordt. Daarom is het belangrijk dat de leerling zelf aangeeft hoe hij zaken wil aanpakken.

Zelfstandigheid is een voorwaarde voor motivatie. Daarnaast is zelfstandigheid een voorwaarde om te kunnen participeren in deze maatschappij.

Bronnen

Berends, R., & Wolthuis, H. (2014). Focus op Dalton (Herz. ed.). Deventer, Nederland: Saxion Dalton University Press.

Bergh, L. van den, & Ros, A. (2015). Begeleiden van actief leren (Herz. ed.). Bussum, Nederland: Uitgeverij Coutinho.

http://curriculumvandetoekomst.slo.nl/21e-eeuwse-vaardigheden. (2017, 09 maart). Geraadpleegd van http://curriculumvandetoekomst.slo.nl/

Ministerie van OCW. (2006). Kerndoelen primair onderwijs (36027/8000). Geraadpleegd van http://www.slo.nl/primair/kerndoelen/Kerndoelenboekje.pdf/

Stevens, L. (2012, 25 november). http://hetkind.org/2012/11/25/over-het-werk-van-luc-stevens-de-behoefte-aan-relatie-competentie-en-autonomie/. Geraadpleegd van http://hetkind.org/